Start zelf een weggeefinitiatief

Stap 1: Vorm een team

Je hart gaat sneller slaan als je aan een weggeefwinkel denkt en je houdt ook van ‘doen’? Omring je dan met een paar gelijkgestemden. Samen kan je veel meer. terug naar menu

Stap 2: Zoek een lokatie

  • Je kan navraag doen bij jouw gemeente of ze een ruimte beschikbaar willen stellen voor jouw winkel
  • Je kan aansluiten bij een bestaande organisatie of instelling (vzw of buurtwerk). Voor hen is jouw winkel misschien zelfs heel welkom omdat je voor bezoekers kan zorgen.
  • Of misschien heeft iemand in de buurt een ruimte over (een leegstaande kamer, garage, tuinhuis, …)
  • Een rondtrekkende winkel is ook een optie. Maandelijks kan je op een andere plaats verschijnen. Toch zal je dan wat plaats nodig hebben om spullen op te slaan.
  • Nog mobieler is een vrachtwagen of bestelwagen. terug naar menu

Stap 3: De papiermolen (juridisch, werken met vrijwilligers, verzekeringen)

Besteed even aandacht aan enkele formaliteiten. Voor de meesten minder prettig werk, maar het zorgt ervoor dat de winkel een lang leven is beschoren en er zich niet te veel problemen voordoen. terug naar menu

Juridsche vorm

Je kan een VZW starten of als feitelijke vereniging onder een koepel (VZW), maar de meest aangewezen vorm om te starten lijkt ons een onafhankelijke feitelijke vereniging.

Onafhankelijke feitelijke vereniging

Waarschijnlijk zijn de meeste weggeefwinkels op dit moment een onafhankelijke feitelijke vereniging.

De feitelijke vereniging is, in tegenstelling tot een vzw, geen rechtspersoon. Dat wil zeggen dat een feitelijke vereniging “feitelijk” wel bestaat (ze organiseert immers activiteiten, heeft leden, enz.), maar “juridisch” of “voor het recht” bestaat ze niet. Bescherm je dus tegen persoonlijke aansprakelijkheid en neem een verzekering (zie verder).

 

Kenmerken daarvan zijn

  • met minstens 2 personen de organisatie controleren
  • uitsluitend met vrijwilligers werken (niemand in loondienst)
  • geen band met een koepelorganisatie (vzw)

Naar de vrijwilligers toe is er informatieplicht. Je moet hen attenderen op:

  • het feit dat er een verantwoordelijke contactpersoon moet vermeld worden (private organisaties met rechtspersoonlijkheid moeten dat niet doen omdat hun statuten in het BS zijn gepubliceerd)
  • dat de vrijwilligers geen ‘immuniteit’ genieten, en ze zelf burgerrechtelijk aansprakelijk kunnen gesteld worden (tenzij je toch een verzekering Burgelijke Aansprakelijkheid neemt (zie Verzekeringen))
  • terug naar menu

 

Vrijwilligerswerk

Het is eigen aan een Weggeefwinkel om als vrijwilliger te werken. Dat betekent echter niet dat er geen rechten en plichten zijn aan vrijwilligerswerk.

Uitkeringsgerechtigden (werklozen)

Werklozen in wachttijd moeten geen formaliteiten vervullen omdat ze niet uitkeringsgerechtigd zijn. Uitkeringsgerechtigden dienen dus wel een aangifte te doen. Elke dag vrijwilligerswerk doen wordt zelden toegestaan. Bij 1 à 2 dagen per week is de kans groot dat het wordt toegestaan.

aangifte door werkloze

  • bij vakbond of Hulpkas
  • vòòr aanvang van het vrijwilligerswerk (antwoord kan max. 12 werkdagen op zich laten wachten)
  • met formulier C45B (Deel I door werkloze, Deel 2 door organisatie)

aangifte door organisatie

bij RVA

kan enkel voor een regio-overschrijdende projecten (bv. de organisatie is in heel het land of in verschillende regio’s actief en/of stelt vrijwilligers uit verschillende regio’s tewerk).

Gebruik daarvoor formulier C45F. Als de organisatie een algemene toelating met vrijstelling van individuele aangiftes verkrijgt, hoeven werklozen zelf geen aanvraag (C45B) in te dienen.

Controlekaart

Vrijwilligerswerk moet niet aangegeven worden op de controlekaart als het binnen de grenzen van de toelating valt (aantal uren, periode, …).

Er volgen geen sancties als je het vrijwilligerswerk al uitoefent in afwachting van het beslissing op de aangifte.

Kostenvergoeding

Werkelijke kosten kunnen terugbetaald worden door de organisatie en hoeven niet aangegeven te worden.

Forfetaire vergoedingen zijn beperkt mogelijk en dienen aangegeven te worden (op formulier C45B; max. ongeveer €30/dag en max. ongeveer €1250/jaar) . terug naar menu

mensen met een leefloon

Mensen met een leefloon moeten hun vrijwilligerswerk meedelen aan hun dossierbeheerder bij het OCMW. terug naar menu

mensen met een vervangingsinkomen

(loopbaanonderbreking, pensioen, overlevingspensioen, en de gewaarborgde versies daarvan)

Hoeven nergens aangifte te doen. terug naar menu

mensen met een ziekte- of invaliditeitsuitkering

toestemming nodig van een arts om vrijwilligerswerk te mogen verrichten. De arts bepaalt of het vrijwilligerswerk verzoenbaar is met de gezondheidssituatie. Meer informatie bij het ziekenfonds, elke instantie heeft zijn eigen aanvraagprocedure. terug naar menu

ambtenaren

Dienen toestemming te vragen aan hun hiërarchische overste. terug naar menu

asielzoekers, vluchtelingen of mensen zonder wettige verblijfplaats

Op de definitieve nieuwe regelgeving omtrent vreemdelingen en vrijwilligerwerk is het nog even wachten. De basisredenering van de nieuwe wet is alvast dat de wetgeving betreffende buitenlandse werknemers niet van toepassing is op het vrijwilligerswerk, in tegenstelling tot wat in de huidige wetgeving het geval is.

De voorwaarden waaronder dit zal gebeuren, moeten nog worden vastgelegd in een Koninklijk Besluit. De criteria moeten zwartwerk onder het mom van vrijwilligerswerk uitsluiten. Zowel de Hoge Raad voor Vrijwilligers als het Vlaamse Minderhedencentrum zal hierover voorstellen formuleren. Zolang het KB er nog niet is, kunnen we enkel voortgaan op de oude en nog steeds geldige regelgeving.

De huidige regelgeving

Vrijwilligerswerk voor vreemdelingen valt onder de wet van 30/4/99 betreffende de tewerkstelling van buitenlandse werknemers. Dit betekent dat er verschillende arbeidswetgevingen zijn:- vreemdelingen die vrijgesteld zijn van een arbeidskaart (personen met onbeperkt verblijfsrecht of gehuwd met een Belg of EU-onderdaan) mogen vrijwilligerswerk doen;- vreemdelingen met een arbeidskaart A, B of C mogen geen vrijwilligerwerk doen. Een arbeidskaart geldt namelijk enkel voor werk in loondienst;- asielzoekers mogen geen vrijwilligerswerk doen. Er is wel een specifieke regeling voor gemeenschapsdienst voor de opvangcentra;- mensen zonder wettige verblijfsvergunning mogen geen vrijwilligerswerk doen.

Volgende groepen vreemdelingen kunnen vrijwilligerswerk verrichten:

  • gezinsleden in de eerste graad van Belgen
  • EU- onderdanen
  • Vreemdelingen met een vestigingsvergunning
  • Vreemdelingen met een Identiteitskaart voor vreemdelingen
  • Vreemdelingen met een verblijfsdocument Bewijs van Inschrijving in het Vreemdelingenregister zonder verblijfsbeperking (ook erkende vluchtelingen)

Inbreuken op deze regels sanctioneren niet de vrijwilliger zelf, wel de organisatie die hem/haar tewerkstelt. Die kan een administratieve boete krijgen van maximum 15.000 euro, of zelfs van 75.000 euro als de vrijwilliger illegaal in ons land verblijft.

In deze nota van het Vlaams Minderhedencentrum kan je een aantal nog overblijvende knelpunten lezen.

Contacteer het VMC gerust met je vragen: Vlaams Minderhedencentrum, Vooruitgangstraat 323 / 1, 1030 Brussel, T: 02-205 00 50, info@vmc.be terug naar menu

Verzekeringen

Burgelijke Aansprakelijkheid

Niet verplicht voor onafhankelijke feitelijke verenigingen (voor feitelijke verenigingen onder koepelorganisatie en vzw’s wel), maar aan te raden. Anders zijn de vrijwilligers zelf aansprakelijk.

Provincies bieden de verzekering gratis aan (incl. de waarborgen Lichamelijke Ongevallen en Rechtsbijstand), maar die is meestal beperkt tot 100 dagen per jaar (één vrijwilligersdag staat voor een verzekering van één vrijwilliger voor één dag). Maar je kan per jaar tot 200 dagen extra kopen aan €28 per 100 dagen (meer info bij Belfius)

terug naar menu

Brandverzekering

Indien je een gebouw huurt of ter beschikking krijgt, bekijk zeker eens de brandverzekering van de eigenaar. Eventueel kan je een bijkomende verzekering aansluiten, gezien in de meeste gevallen een vrij toegankelijk gebouw uitgesloten zal zijn van verzekering. terug naar menu

Stap 4: Start!

Bepaal de openingsuren, maak enkele goede afspraken en maak promotie. Verspreid flyers in de buurt, Facebook, contacteer lokale pers, … terug naar menu

 

Geef een reactie